روز جهانی گردشگری برای گرامی داشتن صنعتی است از هر ۱۰ نفر، یک نفر در این صنعت مشغول به کار است و برای صدها میلیون نفر دیگر معیشت فراهم میشود.
صنعت توریسم
روز جهانی گردشگری در سال 2025 با شعار “گردشگری و تحول پایدار” آغاز می شود. گردشگری یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی در جهان است که برای صدها میلیون نفر از این طریق معیشت فراهم میشود.
گردشگری اغلب به خاطر نقشش در توسعه اقتصادی مورد توجه قرار میگیرد، اما اهمیت آن فراتر از این است. این صنعت یک کاتالیزور برای پیشرفت اجتماعی است که به آموزش، اشتغالزایی و ایجاد فرصتهای جدید برای همه کمک میکند.
با این حال، این بخش فقط به رشد نیاز ندارد. برای بهرهمندی کامل از مزایای آن، یک رویکرد هدفمند و فراگیر ضروری است، رویکردی که پایداری، انعطافپذیری و عدالت اجتماعی را در مرکز توسعه و تصمیمگیریهای گردشگری قرار دهد.
روز جهانی گردشگری ۲۰۲۵، با شعار “گردشگری و تحول پایدار” بر پتانسیل تحولآفرین گردشگری به عنوان یک عامل تغییر مثبت تأکید میکند.
نکات کلیدی برای جهانی پایدارتر
- حکمرانی مؤثر و برنامهریزی انسانمحور: سرمایهگذاری در آموزش و مهارتها، به ویژه برای جوانان، زنان و جوامعی که در معرض خطر محرومیت هستند، حیاتی است.
- نوآوری و کارآفرینی مسئولانه: دیجیتالی شدن و مدلهای کسبوکار نوآورانه فرصتهای بینظیری را ایجاد میکنند. بنابراین، حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط و استارتاپها میتواند به رونق فراگیر و تنوعبخشی اقتصادی پایدار کمک شایانی کند.
- اولویتبندی سرمایهگذاریهای پایدار: این شامل منافع بلندمدت برای جوامع، افزایش تابآوری و اقدامات اقلیمی میشود. مدیریت مسئولانه منابع طبیعی نیز یک عنصر اصلی است. ذینفعان گردشگری باید برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای، حفظ تنوع زیستی و سرمایهگذاری در زیرساختهای انعطافپذیر تلاش کنند تا از منابع طبیعی و اکوسیستمهای ما محافظت کرده و دسترسی به آنها را برای نسلهای آینده تضمین کنند.
آیا میدانستید؟ کشورهایی که بخش گردشگری بازتر و پایدارتری دارند، معمولاً صلحآمیزتر هستند.
در سال ۲۰۲۴، این بخش ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی را تشکیل داد و از هر ۱۰ شغل، ۱ شغل را پشتیبانی میکرد.
جوانان ۱۵ تا ۲۴ سال ۱۵.۵ درصد از نیروی کار جهانی گردشگری را تشکیل میدهند که این رقم بیشتر از میانگین کل اقتصاد است، در حالی که زنان ۴۰ درصد از اشتغال مستقیم این بخش را به خود اختصاص دادهاند.
- گردشگری برای اهداف توسعه پایدار
سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) گردشگری مسئولانه، پایدار و در دسترس برای همه را ترویج میکند. به همین منظور، این سازمان پلتفرم SDG را ایجاد کرده که اطلاعات، نمونهها و ابتکارات، ابزارها، آموزش و ایدههایی را ارائه میدهد تا هر کسی، اعم از شرکتها، دولتها، مسافران، کارشناسان یا سازمانهای بینالمللی، بتواند به بهبود بخش گردشگری کمک کند.
- سازمان جهانی گردشگری
سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) یک آژانس بینالمللی پیشرو سازمان ملل در زمینه گردشگری است. مأموریت آن ترویج گردشگری به عنوان محرک رشد اقتصادی، توسعه فراگیر و پایداری محیطی است و رهبری و پشتیبانی از این بخش را برای ارتقاء دانش و سیاستهای گردشگری در سراسر جهان فراهم میکند. کشف کنید که چگونه آنها برای مقابله با این همهگیری در کنار بخش گردشگری و سایر آژانسهای سازمان ملل کار میکنند.
- چرا روزهای بینالمللی را گرامی میداریم؟
روزها و هفتههای بینالمللی فرصتی برای آگاهسازی مردم درباره مسائل مهم، بسیج اراده سیاسی و منابع برای حل مشکلات جهانی، و جشن گرفتن و تقویت دستاوردهای بشریت هستند. وجود روزهای بینالمللی به قبل از تأسیس سازمان ملل بازمیگردد، اما این سازمان آنها را به عنوان یک ابزار قدرتمند برای حمایت و ترویج ایدهها پذیرفته است. ما همچنین سایر مناسبتهای سازمان ملل را نیز گرامی میداریم.
گردشگری در ایران
روز جهانی گردشگری فرصتی برای شناخت ایران، سرزمین شگفتیها است. هر ساله در تاریخ ۲۷ سپتامبر “۵ مهرماه”، جهان این روز را گرامی میدارد.
این روز فرصتی است برای تأمل در نقش حیاتی گردشگری در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. در این میان، ایران، سرزمینی با قدمتی دیرینه و گنجینهای بیبدیل از میراث فرهنگی و طبیعی و جایگاهش بعنوان اولین تمدن دنیا… جایگاه ویژهای دارد.
کشور ایران دارای یکی از بیشترین میراث جهانی ثبت شده گردشگری و طبیعی در یونسکو نسبت به سایر کشورها است.
گردشگری در ایران تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه پل ارتباطی است میان گذشته و حال، میان فرهنگها و مردمان مختلف است.
این کشور با تنوع اقلیمی و فرهنگی خیرهکننده، از کوهستانهای سر به فلک کشیده و سواحل نیلگون گرفته تا کویرهای شگفتانگیز و شهرهای تاریخی و باستانی، مجموعهای کامل از مقاصد گردشگری را در خود جای داده است.
گردشگری در ایران محور توسعهای پایدار است که میتواند به اشتغالزایی، حفظ میراث فرهنگی و معرفی چهره واقعی کشور به جهانیان کمک کند.
دولت و بخش خصوصی در سالهای اخیر تلاشهای زیادی برای ارتقاء زیرساختها و تسهیل سفر برای گردشگران داخلی و خارجی انجام دادهاند.
این تلاشها شامل بهبود کیفیت خدمات، افزایش تعداد هتلهای استاندارد، و توسعه مسیرهای دسترسی است. توجه به گردشگری فرهنگی، طبیعتگردی، گردشگری سلامت و گردشگری مذهبی، ایران را به مقصدی متنوع و جذاب برای هر سلیقهای تبدیل کرده است.
مسیرهای گردشگری ایران
سفر به ایران، سفری در دل تاریخ و طبیعت است. ایران دارای مسیرهای گردشگری متعددی است که هر کدام داستان خاص خود را روایت میکنند. در ادامه، به برخی از مهمترین و محبوبترین آنها میپردازیم:
- مسیر اصلی و کلاسیک (استان های تهران، اصفهان، فارس و یزد)
این مسیر، پرطرفدارترین مسیر گردشگری در ایران است که قلب تپنده تاریخ و فرهنگ ایران را به نمایش میگذارد. سفر از پایتخت ایران تهران، با مهمترین و بزرگ ترین موزه های ایران مانند موزه ایران باستان و کاخ موزه ها آغاز می شود و بعد شهر اصفهان، با میدان نقش جهان، مسجد شیخ لطفالله کاخ عالی قاپو و مسجد امام، کاخ چهلستون، مسجد جامع و پلهای تاریخیاش،ادامه می یابد.
اصفهان نه تنها به عنوان «نصف جهان» شناخته میشود، بلکه نمونهای کامل از معماری اسلامی و هنر ایرانی است. سپس به شیراز، پایتخت فرهنگی ایران، استان باستانی که مهمترین یادگارهای هخامنشیان و ساسانیان را دارد و شهر شعر و ادب، میرسیم.
تخت جمشید و آرامگاه کوروش کبیر، شهر بیشابور، تنگ چوگان و کاخ های ساسانی فیروزآباد و سروستان، آرامگاه حافظ و سعدی، و باغهای بینظیر ارم و نارنجستان، تجربهای فراموشنشدنی را برای گردشگران رقم میزنند.
در نهایت، با سفر به یزد، شهر بادگیرها، میتوان معماری منحصربهفرد کویری، خانههای خشتی، و بافت تاریخی ثبتشده در یونسکو را از نزدیک دید و حس کرد.
- شمال غرب ایران
این منطقه با اقلیم کوهستانی و جاذبههای تاریخی و طبیعی، مقصدی جذاب برای ماجراجویان است. تبریز، شهر اولینها، با بازار تاریخی و مسجد کبود، یکی از مهمترین شهرهای این مسیر است.
همچنین، روستای کندوان با خانههای صخرهای شگفتانگیز و قلعه بابک، از دیگر جاذبههای این منطقه هستند. گنبد سلطانیه در زنجان، تخت سلیمان در نزدیکی شهر تکاب و شهر اردبیل و سرعین نیز با چشمههای آب گرم و طبیعت زیبا، به ویژه در فصول سرد سال، گردشگران زیادی را جذب میکنند.
در نزدیکی شهر ماکو و جلفا نیز می توان کلیساهای ارامنه در ایران مانند سنت استپانوس، قره کلیسا و بناهای باستانی بسیاری را دید.
- خوزستان و جنوب ایران
این منطقه، با تاریخ غنی و جاذبههای باستانی، مقصدی متفاوت را ارائه میدهد. شوش، شوشتر و زیگورات چغازنبیل با تمدنهای باستانی عیلامی و هخامنشی، میراثی جهانی را در خود جای دادهاند.
همچنین، اهواز با رود کارون و پلهای متعدد، و آبادان با فرهنگ خاص خود، بخشی از جاذبههای این منطقه هستند. جزایر خلیج فارس و سواحل بکر چابهار و بوشهر نیز از زیباترین جاذبه های گردشگری ایران هستند.
- کرمان
استان کرمان با جاذبههای کویری، تاریخی و فرهنگی بینظیر، مقصدی برای هر نوع گردشگری است. جاذبه های باستانی جیرفت، باغ شاهزاده ماهان، ارگ بم و روستای صخرهای میمند، تنها تعدادی از میراثهای ثبتشده در یونسکو در این استان هستند. کویر شهداد و کلوتهای منحصر به فرد آن نیز تجربهای متفاوت و بهیادماندنی از طبیعت کویری ایران را ارائه میدهند.
- سایر استان ها
استان هایی مانند لرستان، ایلام، همدان، کردستان، کرمانشاه، کهکیلویه و بویراحمد و چهارمحال بختیاری نیز دارای پتانسیل های گردشگری تاریخی و باستانی مانند تپه هگمتانه، کتیبه بیستون، روستاهای پله ای، قلعه فلک الافلاک، گل لاله واژگون در کنار طبیعت بکر و منحصر به فرد خود هستند که به دلیل تعدد استان های تاریخی و باستانی در ایران و ظرفیت بیش از حد گردشگری کشور ایران که مانند ظرفیت گردشگری یک قاره است و نبود هتل های 5 ستاره و سختی مسیرهای گردشگری در این استان ها متاسفانه کمتر در لیست توریست های بین المللی قرار دارند و بیشتر گردشگران داخلی از این استان ها دیدن می کنند.
- گردشگری در شمال ایران
شمال ایران، با جنگلهای سرسبز، کوهستانهای پوشیده از مه و سواحل دریای خزر، مقصدی ایدهآل برای طبیعتگردی است. از شهرهای ساحلی مانند رامسر و چالوس تا مناطق ییلاقی مانند ماسال و کلاردشت، شمال ایران مجموعهای از زیباییهای طبیعی را ارائه میدهد.
جنگلهای هیرکانی، با قدمتی چند میلیون ساله، یکی از مهمترین اکوسیستمهای طبیعی جهان به شمار میروند.
هتلهای ایران
از کاخهای تاریخی، خانه های آنتیک تا اقامتگاههای مدرن در ایران منتظر شما هستند. زیرساختهای اقامتی در ایران طی سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری داشته است.
در شهرهای بزرگ و مقاصد گردشگری اصلی، تعداد زیادی هتل ۵ ستاره و ۴ ستاره با استانداردهای بینالمللی وجود دارد که خدمات لوکس و امکانات رفاهی کاملی را به گردشگران ارائه میدهند.
هتلهایی مانند هتل کاروانسرای عباسی اصفهان (که خود یک بنای تاریخی است)، هتل های هما، پارسیان، لاله، اسپیناس، و خانه های آنتیک و تاریخی در شهرهای یزد، اصفهان و کاشان مانند هتل های داد، طباطبایی ها، فهادان، باغ مشیر الممالک، سیب و نار، صفاییه، تنها نمونههایی از این هتلها هستند.
در کنار هتلهای مدرن، اقامتگاههای بومگردی نیز طرفداران زیادی پیدا کردهاند. این اقامتگاهها که اغلب در خانههای سنتی و بافتهای تاریخی قرار دارند، فرصتی برای تجربه زندگی محلی، غذاهای بومی و آشنایی با فرهنگ منطقه را فراهم میکنند.
بتازگی برخی قلعه ها و کاروانسراهای قدیمی نیز بصورت هتل های مجهز و مدرت تجهیز و به بهره برداری رسیده اند. این تنوع در نوع اقامت، به گردشگران این امکان را میدهد که بسته به بودجه و علاقه خود، بهترین گزینه را انتخاب کنند.
زیرساختهای حملونقل
سفر گردشگری از جاده، دریا، ریلی و هوا در ایران امکانپذیر است.
شبکه حملونقل در ایران به گونهای توسعه یافته که سفر به اکثر نقاط کشور را ممکن میسازد. حملونقل زمینی با وجود شبکهای گسترده از بزرگراهها و جادهها، یکی از اصلیترین روشهای سفر است. اتوبوسها با کلاسهای مختلف و خودروهای شخصی، امکان دسترسی به شهرهای کوچک و بزرگ را فراهم میکنند.
حملونقل ریلی نیز با قطارهای مدرن و سریعالسیر، به ویژه در مسیرهای پرتردد مانند تهران-مشهد، گزینهای راحت و امن برای مسافرتهای طولانی است.
ترانزیت هوایی با وجود فرودگاههای بینالمللی و داخلی متعدد، سفر به مناطق دورافتاده و صرفهجویی در زمان را برای گردشگران فراهم میکند.
فرودگاههای بزرگ مانند فرودگاه بینالمللی امام خمینی (ره) در تهران و فرودگاههای شیراز، اصفهان، و مشهد، پروازهای داخلی و خارجی زیادی را پوشش میدهند.
حملونقل دریایی نیز به ویژه در سواحل جنوب و شمال، برای سفر به جزایری مانند کیش و قشم و همچنین تردد در بنادر، اهمیت زیادی دارد.
طبیعتگردی در ایران
از کویر تا جنگل و از کوه تا دریا در ایران تنها در چند ساعت امکانپذیر است. تنوع اقلیمی ایران، آن را به بهشتی برای طبیعتگردان و توریست ها تبدیل کرده است.
از شهر تهران با 3 ساعت رانندگی به جنگل و کوه و ساحل دریای خزر می رسید، با 3 ساعت رانندگی شما در کویر خواهید بود، با حدود 5 ساعت رانندگی به شهر های تاریخی مانند اصفهان، زنجان و تبریز میرسید.
جنگلهای سرسبز: شمال ایران با جنگلهای هیرکانی، تجربهای از پیادهروی در میان درختان کهنسال و آبوهوای مطبوع را ارائه میدهد.
- کوهستانهای مرتفع
رشتهکوههای البرز و زاگرس، با بلندترین قله ایران، قلههای دماوند، مقصدی برای کوهنوردان حرفهای و علاقهمندان به صعود هستند.
- کویرهای شگفتانگیز
کویرهای لوت و مرنجاب با سکوت و زیبایی خیرهکننده، فرصتی برای رصد ستارگان، شترسواری و قدم زدن بر روی تپههای شنی را فراهم میکنند. شما با رفتن به کوبر لوت به گرمترین نقطه روی زمین پای خواهید گذاشت.
- جزایر و سواحل خلیج فارس
جزایر خلیج فارس، از جمله کیش، قشم و هرمز، با سواحل مرجانی، آبهای فیروزهای و جاذبههای طبیعی منحصربهفرد، مقاصد محبوبی برای گردشگری دریایی و ساحلی هستند.
در نهایت، روز جهانی گردشگری فرصتی است تا بار دیگر به اهمیت این صنعت در توسعه ملی و بینالمللی توجه کنیم و با معرفی جاذبههای بینظیر ایران، سهم خود را در این مسیر ادا کنیم.
عکاس و نویسنده مقاله: رضا گودرزی
در صورت نیاز به عکاسی طبیعت، میراث فرهنگی و گردشگری، چاپ کتاب نفیس عکس یا تابلوهای نفیس ایرانگردی و ایرانشناسی و همچنین برای انجام امور طراحی سایت، سئو گوگل و تنظیم مقاله های تخصصی (با تجربه و سابقه کاری از سال 1375) با ما در ارتباط باشید: 09001075213
لینک های مفیدبرای شما با توجه به صفحه ای که مطالعه فرمودید:
برای خواندن مقاله های بیشتر در زمینه ایرانشناسی و ایرانگردی در سایت پرشیا لطفا اینجا کلیک کنید.
برای آشنایی با تمام میراث جهانی ثبت شده ایران در یونسکو، در سایت پرشیا لطفا اینجا کلیک کنید.
برای ورود به فروشگاه سایت پرشیا لطفا اینجا کلیک کنید.
این خبر را می توانید از طریق واتساپ و تلگرام… به اشتراک بگذارید:
